Unicorn, efsanevi tek boynuzlu at olarak bilinen ve girişimcilik dünyasında sıkça karşılaştığımız kavramlardan biri olmuştur. Aslında Unicorn Girişim, bir milyar dolar değerlemeye ulaşan girişim demektir. 90’lı yılların başında girişim şirketlerinden olan ve Silikon Vadisi’nde kurulan Apple, Microsoft, Google gibi şirketler yatırımcılar sayesinde bugün herkes tarafından bilinen birer marka haline gelmiştir. 2000’li yıllar ile birlikte bu girişimler hızla büyümüş ve günümüzde ise milyar dolarlık girişimlerin sayısı hızla artmıştır.

Kaynak: Hurun Research Institute

Yukarıdaki tabloda Unicorn girişimlerin ülkeler itibariyle dağılımı gösterilmektedir. 2020 yılı verilerine göre 29 ülke ve 145 şehirde 586 Unicorn girişim bulunmaktadır. Şirketler ortalama olarak %80 oranında yazılım ve hizmet satarken %60’ı tüketiciye yönelik olarak ürün/hizmet geliştirmiştir. Dünyada bilinen tüm Unicorn girişimlerin toplam değeri 1.9 Trilyon ABD Dolarıdır ve oransal olarak neredeyse İtalya’nın GSYİH’sına eşdeğerdir. ABD ve Çin toplam Unicorn girişimlerin %80’ine hakim konumda olarak ABD’de 233 Unicorn, Çin’de ise 227 Unicorn bulunmaktadır. Bu oranı 24 Unicorn ile Birleşik Krallık, 21 Unicorn ile Hindistan takip etmektedir.

ABD’de bulunan Unicorn girişimlerinin endüstri kollarına baktığımızda SaaS (Hizmet Olarak Yazılım), E-Ticaret, Yapay zeka ve Fintech hizmetine yönelik girişimler yüksek oranda gözükmektedir.

ABD'deki Unicorn'ların Endüstri Koluna Göre Dağılımı

S. Nu. Endüstri Unicorn Sayısı Milyar $'lık Kümülatif Değerleme
1 SaaS 37 65
2 Yapay Zeka 35 81
3 E-Ticaret 23 53
4 FinTech 21 84
5 Paylaşım Ekonomisi 12 56

Kaynak: Hurun Research Institute

 Çin’de bulunan Unicorn girişimlerinin endüstri kollarına baktığımızda ise E-Ticaret, Yapay Zeka, FinTech,Lojistik ve Sağlık Teknolojisi hizmetine yönelik girişimler yüksek oranda karşımıza çıkmaktadır.

Çin'de Bulunan Unicorn'ların Endüstri Koluna Göre Dağılımı

S. Nu. Endüstri Unicorn Sayısı Milyar $'lık Kümülatif Değerleme
1 E-Ticaret 39 70
2 Yapay Zeka 21 39
3 FinTech 18 239
4 Lojistik 16 68
5 Sağlık Teknolojisi 16 40

Kaynak: Hurun Research Institute

Dünya geneline yayılan Unicorn girişimlerinin sayısına baktığımız da ise dağılım şu şekildedir;

Dünya Genelindeki Unicorn'ların Sayısı

S. Nu. Bölge Unicorn Sayısı Toplam Değerin Yüzdesi
1 Asya 278 %55
2 Kuzey Amerika 236 %37
3 Avrupa 58 %6
4 Güney Amerika 10 %1
5 Avustralya 2 %0
6 Afrika 1 %0

Kaynak: Hurun Research Institute

Bu girişimlerin %80’i Yazılım hizmetleri, E-ticaret, Ödeme teknolojileri, Yapay zeka ve SaaS alanında faaliyet gösterirken %20’si ise Tüketim malları, Elektrikli Araç gibi fiziksel bir ürüne sahip olarak faaliyet gösteriyor.

Global UNİCORN Index raporuna göre ABD’nin Los Angeles ve San Francisco bölgesi, Çin’in ise Pekin ve Hangzhou bölgesi en değerli 10 Unicorn’a sahip durumdadır.

En Değerli 10 Unicorn

S. Nu. İsim Değerleme (milyar US$) Merkez
1 Ant Group 150 Hangzhou, Çin
2 ByteDance 80 Pekin, Çin
3 Didi Chuxing 55 Pekin, Çin
4 Lufax 38 Şanghay, Çin
5 SpaceX 36 Los Angeles, ABD
6 Stripe 36 San Fransisco, ABD
7 Airbnb 35 San Fransisco, ABD
8 Kuaishou 28 Pekin, Çin
9 Cainiao 27 Hangzhou, Çin
10 Palantir Technologies 26 Palo Alto, ABD
Kaynak: Hurun Research Institute    *New to the Top 10

Dünya genelinde Unicorn girişimlerin temel faaliyet alanlarında ödeme teknolojileri, çevrimiçi pazar yerleri, e-otomobil, hızlı teslimat gibi alanlarda çok sayıda şirketin faaliyet gösterdiği görülmektedir.

Unicorn girişimlerinin arkasındaki önemli bir güç olan yatırımcılara baktığımızda ise ABD, Çin ve Japon yatırımcıların Unicorn girişimlerinin arkasındaki  güçlü ülkelerden olduğunu söylemek mümkün gözükmektedir. Amerikan yatırım şirketi Sequoia, UNİCORN potansiyeline sahip girişimleri bulma ve bu girişimlere yatırım yapmada dünyanın en başarılı platformu arasında yer almaktadır. Bunu Tencent, Softbank, IDG, Hillhouse Capital, Tiger Fund ve Goldman Sachs izlemektedir.

Unicorn Yatırımcısı Ülkeler

S. Nu. Yatırımcı Unicorn Sayısı Ülke Liderlik Ekibi
1 Sequoia 109 (+17) ABD Donald Valentine, Neil Shen Nanpeng
2 Tencent 52 (+6) Çin Pony Ma Huateng, Lau Sheng Yee, Xi Dan
3 Softbank 51 (+9) Japonya Masayoshi Son, Rajeev Misra
4 IDG 41 (+10) ABD Jim Breyer, Cui Guangfu
5 Hillhouse Capital 37 (+21) Çin Zhang Lei
6 Goldman Sachs 32 (+8) ABD David Solomon, John Waldron
7 Alibaba 25 (+3) Çin Daniel Zhang Yong, Eddie Wu
8 Andreessen Horowitz 24 (+4) ABD Marc Andreessen, Ben Horowitz
9 Accel 23 (+5) ABD Philippe Botteri, Andrew Braccia
Kaynak: Hurun Research Institute    *New to the Top 10

Dünya genelinde ortalama olarak 3 yıl içinde 33 adet girişim Unicorn ünvanına sahip olmaktadır ve Unicorn girişimlerin ortalama yaşının 9 olduğu belirlenmiştir.

2010 yılında kurulan Peak Games,  sadece 10 yıl içinde büyük bir başarı elde etmiş ve Türkiye’nin ilk Unicorn girişimi olmuştur.  PeakGames başarısının yanı sıra Türkiye’nin önde gelen E-Ticaret Platformu Trendyol, 2018 yılında Alibaba Group tarafından 728 milyon dolar yatırım alarak değerlemesini 1.1 Milyar USD üzerine çıkarmıştır. Türkiye’den çıkan diğer bir önemli girişim ise online E-Ticaret devi sahibinden.com yıllar boyunca sürdürdüğü çalışmaları ile değerlemesini 2 Milyar USD üzerine çıkararak adından söz ettirmeyi başarmıştır.

Tüm bunların yanı sıra 8 -12 Trilyon dolar büyüklüğüne ulaşarak dünya ekonomisinde önemli bir paya sahip olan Lojistik endüstrisinde, dijitalleşmeyi yakalayan ve akıllı teknolojilerle tedarik zincirinde tüm süreçlerin verimli bir şekilde yönetilmesini sağlayan 25’in üzerinde girişim 2020 yılında yükselişe geçmiş ve Unicorn olmuştur.

Convoy, Delhivery, Blackbuck, KeepTruckin, Flexport, Rivigo gibi şirketler lojistik teknolojileri alanında Unicorn olmuş şirketlerden bazılarıdır.

Yükselişe geçen ve yakın süreçte Unicorn olmaya aday lojistik teknolojileri ise Next Trucking, FourKites, LoadSmart, Sennder, OnTruck, Kobo360 gibi şirketlerdir.

Bu şirketlerin en büyük özelliği lojistik ve tedarik zinciri süreçlerinde manuel olan işlemleri web ve mobil tabanlı uygulamalar aracılığıyla çevrimiçi olarak yönetilebilir kılmaktır. Böylelikle çevrimiçi olarak yük rezervasyonu, yüke teklif verme, operasyon yönetimi gibi gerçek zamanlı ve konum tabanlı işlemler hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir.

Türkiye merkezli Lojistik teknolojisi girişimi olan TIRPORT, günde 450.000 FTL taşımanın gerçekleştiği Türkiye lojistik pazarına getirdiği yenilikçi yaklaşımla yakın süreçte Unicorn olmaya aday girişimler arasındadır.
TIRPORT, arttırılmış zeka destekli teknolojisi sayesinde, web ve mobil tabanlı uygulamalar aracılığıyla yük verenleri ve sürücüleri birleştiren, yükün gerçek zamanlı ve konum tabanlı olarak takip & izlenebilmesini sağlayan, tüm süreci POD’larla (teslimat kanıtı) destekleyen ve yüke ait tüm raporlamaların anlık olarak erişilmesini mümkün kılan dijital bir platformdur.

Unicorn Global List 2020 ve kaynağa ulaşmak için tıklayınız.

Pin It on Pinterest